Mond- en algehele gezondheid

De mond wordt vaak gezien als een spiegel van de algehele gezondheid. Een goede mondgezondheid draagt bij aan een gezond lichaam, terwijl een slechte mondgezondheid het risico verhoogt op diverse aandoeningen. Ontstekingen en bacteriën in de mond spelen een belangrijke rol in het ontstaan of verergeren van ziekten elders in het lichaam.

Onze mond zit van nature vol bacteriën. Zolang deze zich niet kunnen hechten aan tanden en tandvlees, leveren ze geen problemen op. Wanneer de mondhygiëne tekortschiet, kan zich echter een schadelijke laag bacteriën vormen. Dit leidt eerst tot tandvleesontsteking (gingivitis) en later, wanneer ook het kaakbot wordt aangetast, tot parodontitis. Het gevaarlijke hierbij is dat tandvleesontstekingen vaak nauwelijks klachten geven: een beetje roodheid, zwelling of bloedend tandvlees wordt door veel mensen niet herkend als signaal van een serieuze ontsteking.
Maar deze ontstekingen beschadigen het tandvlees waardoor bacteriën gemakkelijk in de bloedbaan terechtkomen. Bij elke poetssessie komen zo bacteriën en ontstekingsstoffen in het lichaam terecht en dit kan een rol spelen bij verschillende gezondheidsproblemen, zoals:

• Hart- en vaatziekten: parodontitis kan ontstekingsprocessen in de bloedvaten verergeren.

• Diabetes: ontstekingen in de mond maken het moeilijker om de bloedsuikerspiegel te reguleren.

• Longontstekingen: bacteriën uit de mond kunnen worden ingeademd en infecties veroorzaken.

• Zwangerschapscomplicaties: slechte mondgezondheid verhoogt het risico op vroeggeboorte en een laag geboortegewicht.

• Dementie: er is een aantoonbaar verband tussen chronische tandvleesontsteking en een verhoogd risico op dementie.

Een gezonde mond draagt bij aan dagelijks comfort: zonder pijn bijten, kauwen, lachen en praten. Zeker bij ouderen verbetert een goede mondgezondheid de eetlust, voedselinname en daarmee de kwaliteit van leven.

De relatie werkt ook andersom: systemische ziekten en bepaalde medicijnen kunnen de mondgezondheid verslechteren.

• Ziekten zoals diabetes of de ziekte van Sjögren maken iemand gevoeliger voor ontstekingen en droge mond.

• Medicijnen kunnen de speekselproductie verminderen, wat het risico op gaatjes en tandvleesontsteking verhoogt.

• Hormonale veranderingen tijdens puberteit, zwangerschap of menopauze kunnen het tandvlees extra kwetsbaar maken.

Bij mensen met diabetes is deze wisselwerking bijzonder duidelijk. Zij zijn gevoeliger voor ontstekingen, en wondjes genezen langzamer, ook in de mond. Dit maakt de kans op gingivitis en parodontitis groter. Tegelijkertijd kan een tandvleesontsteking de bloedsuikerspiegel ontregelen, waardoor complicaties sneller ontstaan.

Lifestyle omvat het geheel van dagelijkse gewoonten, keuzes en omstandigheden die de gezondheid beïnvloeden.
De belangrijkste lifestyle factoren die de mondgezondheid beïnvloeden zijn:

• Goede mondhygiëne om negatieve gevolgen voor de (mond) gezondheid te voorkomen
• Goede voeding met minder suikers helpen bij het voorkomen van gaatjes en ondersteunen de algemene gezondheid
• Roken beïnvloed de doorbloeding en de afweerreactie van het tandvlees. Hierdoor vertonen rokers vaak minder roodheid en bloeding bij sonderen bij gingivitis en parodontitis dan niet-rokers, terwijl de onderliggende parodontale schade juist ernstiger kan zijn.
• Alcohol verhoogt het risico op mondkanker. Bovendien kunnen zure en zoete dranken erosie en gaatjes bevorderen

• Poets twee keer per dag gedurende minstens twee minuten met een fluoride houdende tandpasta

• Gebruik aanvullende hulpmiddelen zoals tandenstokers of ragers

• Let op voeding en beperk tussendoortjes. Hou 2 uur tussen 2 maaltijden aan

• Ga regelmatig naar de tandarts voor controle en professionele gebitsreiniging.

• Denk na over slechte gewoonten; helpen ze of hinderen ze bij wat je wilt bereiken